Igbo Agenda Dialogue akpọrọ Ndigbo niile n’ime Nigeria na ndị dị n’ọzọ ụwa ka ha jiri ntuli aka 2027 wee weghachite mkpa ha n’ọchịchị.
N’akwụkwọ meghee e dere Ndigbo niile, Onye Isi Ọgbakọ ahụ, Chief Chekwas Okorie, kpọrọ ndị Igbo ka ha kwadebe maka ntuli aka na-abịa site n’ịbụ ndị na-eme ndọrọndọrọ ọchịchị nke ọma ma sonyere n’usoro ọchịchị ọchịchị zuru ezu.
O malitere site n’icheta na ndị Igbo bụ́ ndị kacha ọnụ ọgụgụ n’etiti agbụrụ Nigeria niile. O kwukwara na ndị Igbo gbasasịrị n’ala Nigeria karịa agbụrụ ndị ọzọ niile.
N’agbanyeghị na gọọmentị Nigeria agaghị eji census obodo rụọ ọrụ kemgbe 2006, nchọpụta n’afọ ndị gara aga na-egosi na ndị Igbo bụ ihe dị ka pasentị 99 n’ime ndị bi na mpaghara Southeast. Nchọpụta ahụ kwuru na ndị Igbo bụ agbụrụ nke abụọ kacha ukwuu n’ime steeti 31 fọdụrụ na na Federal Capital Territory.
Dị ka Okorie si kwuo, usoro ọchịchị ọchịchị Nigeria dabere na ọnụ ọgụgụ na mgbasa ala n’oge ntuli aka. N’ihi nke a, o kwuru na ndị Igbo nwere mmụta ndọrọndọrọ ọchịchị kwesịrị ịbụ ihe dị mkpa mgbe niile iji kpebie ike ndọrọndọrọ ọchịchị kemgbe ntolite ọchịchị ọchịchị.
O gosiri na ntuli aka 2027 bụ nnukwu ohere maka Ndigbo ịlaghachi na ọnọdụ ha kwesịrị inwe n’ọchịchị Nigeria.
Okorie kọwara na ọwa Independent National Electoral Commission ka mepere emepe maka ndebanye ntuli aka n’ịntanetị, mana nchọpụta egosiwo na Southeast ka dị azụ n’etiti mpaghara ndị ọzọ na ọnụ ọgụgụ ndị na-ede aha ha.
O kwukwara na ndị edebanyela aha nwere ohere ime mgbanwe ebe ha ga-vọta n’ịntanetị ka ọ dị ha mfe n’ụbọchị ntuli aka.
Nkọwa e nyere site na ụlọ ọrụ ntuli aka site na ntuli aka 2023 gosiwo na Southeast nwere ihe dị ka nde vọta 11.5 nde. Ma n’ime ha, naanị nde vọta 2.2 sonyere na ntuli aka onye isi ala.
Mpaghara ahụ nwere ọnụ ọgụgụ vọta kacha nta n’etiti mpaghara ndị ọzọ, ihe a wee mee ka ọ ka njọ site n’ebe nde vọta 9.3 a na-edeghị aha ha sonye na ntuli aka onye isi ala.
Okorie kwuru na ọnọdụ a ekwesịghị ịga n’ihu n’ihi na ọ na-eme ka ike ndọrọndọrọ ọchịchị nke ndị Igbo daa.
O kọwara ọtụtụ nsonaazụ nke ịghara isonye n’ntuli aka n’etiti Ndigbo.
Ọ sịrị na ịghara ide aha dị ka vọta pụtara ịkwụsị onwe gị n’ọkwa ikike isi họrọ ndị nnọchiteanya, gọvanọ na onye isi ala.
Ọ kọwara na ịjụ ị-vọta n’oge ntuli aka na-enyere ndị ọchịchị onye ọzọ aka ọbụghị nke mmadụ chọrọ ka ha na-achị ma ọ bụ na-anọchite ha.
O kpọkwara na n’oge referendum ma ọ bụ plebiscite maka ọchịchị onwe onye, ịmepụta steeti ọhụrụ, ma ọ bụ ịtụgharị onye nnọchiteanya a họpụtara, naanị ndị nwere kaadị vọta ga-enweta ikike isonye.
Ọ kọwara na n’ihi na Nigeria adịghị arụ ọrụ census obodo zuru oke n’afọ ọtụtụ, ọnụ ọgụgụ vọta sitere n’ebe ụfọdụ na-abụkarị ihe a na-eji tụọ mkpa ndọrọndọrọ ọchịchị nke mpaghara ahụ.
Igbo Agenda Dialogue kwuru na ha amalitela ọrụ ịkwalite mmụta ndọrọndọrọ ọchịchị n’etiti ndị Igbo. Ndị isi ụlọ ọrụ ahụ na-arụkọ ọrụ na ndị na-ahụ maka obodo Igbo, ndị otu obodo, njikọ ụmụ nwanyị, ndị ntorobịa, òtù ndị mmadụ, na ndị na-akwado ọchịchị ọchịchị iji kwalite isonye n’ndọrọndọrọ ọchịchị.
Ụzọ mgbasa ozi ha ga-agụnye nzukọ obodo na nnukwu obodo dị iche iche Nigeria ebe ọtụtụ Ndigbo bi.
Ụlọ ọrụ ahụ kwuru na ha etolitela ọfịs ọrụ na United States iji jikọta na soro ndị Igbo di na mba ọzọ.
Site n’ọrụ ndị a, ọgbakọ ahụ na-eme atụmatụ ịkwalite nde vọta Igbo ihe dị ka nde 15 bi n’ime Nigeria ma e wezụga Southeast.
Ụlọ ọrụ ahụ kwuru na ọ bụrụ na Ndigbo nwere ike iwulite otu vọta nke ihe dị ka nde 35 tupu ntuli aka 2027, ndị Igbo ga-amalite ịlaghachi na ike ndọrọndọrọ ọchịchị ha, nsọpụrụ na mkpa ha n’ala Nigeria.
Okorie mechara ozi ahụ site n’ịkpe ekpere maka ngọzi na imekọ ihe ọnụ maka Ndigbo.
